گزارش همایش بزرگ شورایاران


تجربه گذشته، چشم انداز آینده

گزارش همایش بزرگ شورایاران
تهیه و تنظیم: سعید سفیری

12 سال از تشکیل شورایاری های شهر تهران می گذرد. آن طور که مدیران شهری می گویند حضور این نهادها در مدیریت شهری نقش به سزایی داشته و به اجرا و پیشرفت پروژه های شهری کمک کرده است. اکنون در 374 محله تهران شورایاری شکل گرفته که هر کدام 10 عضو دارد. نمایندگان دبیران پهنه های شرق، غرب، شمال و جنوب با حضور در سومین همایش بزرگ شورایاری های شهر تهران، به مناسبت گرامیداشت سالروز تشکیل شوراهای اسلامی، از دغدغه هایشان سخن گفتند.


*تقویت الگوی کنونی

نماینده دبیران پهنه غرب بر تقویت الگوی کنونی شورایاری ها تاکید کرد .

امیر قاسمی گفت: شورایاران از عناصر تاثیرگذار در مدیریت شهری هستند. گذشته از مباحث دینی و نظری در مورد تشکیل شورای محلات، باید این نکته را مد نظر داشت که با توجه به رشد روزافزون و سرعت شهرنشینی، شهر تهران دیگر با روش های گذشته قابل اداره کردن نیست. زیرا منابع نامحدود و خواسته های به حق مردم زیاد است و هماهنگی این نیازها، نیازمند همکاری و دخالت شورایاری ها است.

قاسمی اظهار کرد: اگر از علل تشکیل نشدن شورای محلات باوجود اصل هفتم قانون بگذریم، تقویت الگوی فعلی شورایاری ها می تواند کارساز باشد. خدماتی که در این دو دوره توسط این نهادها انجام شده قابل ستایش است و هر چه میزان تاثیرگذاری این نهاد بالاتر رود مشارکت مردم هم بیشتر می شود.

 

*تحقق شهر شهروندمدار

نماینده دبیران پهنه شرق نیز در این نشست گفت: شورایاری ها فرصت و بستر مناسبی برای برقراری ارتباط بهتر بین شهروندان و شهرداری هستند.

حسین شیخ سفلی افزود: تجربه چندین ساله شورایاری نشان می دهد که برای تحقق ایده شهر شهروندمدار، شورایاری ها گره گشاست. به شرطی که شهروندان از ماهیت، کیفیت، عملکرد و ضرورت وجود شورایاری های محلات مطلع باشند.

به گفته وی، اگر شورایاری با سایر دستگاه های اجرایی هماهنگ شود و قابلیت های این نهاد به نمایش درآید می توان در تمام سطوح تعامل برقرار کند.

شیخ سفلی اظهار کرد: علیرغم تلاش های مدیریت ارشد شهری اعم از شورای شهر و شهرداری، برخی مسائل و مشکلات مردم هنوز پابرجاست و مدیریت یکپارچه هنوز محقق نشده است. ارتباط مستمر با شورایاری ها، پذیرش نظرات و پاسخگویی به انان می تواند گره بسیاری از مشکلات را باز کند.

وی خاطرنشان کرد: شورایاری ها همانند گذشته آمادگی دارند تا مشکلات و تنگناهای مردم را به گوش دستگاه های اجرایی و مدیریت شهری برسانند و پلی میان مردم و مسئولان باشند.

 

*فرصتی برای اثبات

نماینده دبیران پهنه جنوب گفت: اعتقاد به شورایاری ها، فرصتی برای نمایش توانمندی های آنها بوجود آورد و این نهادها هم به حق نشان دادند که می توانند در مدیریت شهری نقش ایفا کنند.

محسن آقاجانی افزود: شورا و شهرداری تهران فرصت مناسبی در اختیار شورایاری ها قرار داد تا جایگاه خود را در مدیریت شهری اثبات کنند.

وی با بیان اینکه باید بپذیریم هنوز مشکلاتی در شهروجود دارد، اضافه کرد: مدیریت شهری با سه ضلع شهروند، شهرداری و شورا محقق می شود و عنصر اصلی در این راستا شهروند است که با جلب مشارکت شهروندان می توان تهرانی زیبا و کم مسئله ساخت.

آقاجانی از شورای شهر و شهرداری تهران برای فرصتی که به شورایاری ها دادند و شهامت روبه رو شدن با انتقادات شورایاران و پاسخگویی به آنها قدردانی کرد.

 

*کارنامه

نماینده دبیران پهنه مرکز با اشاره به آغاز تاسیس شورایاری ها گفت: در آن زمان رزومه کاری خود را در یک کاغذ A4 و با یک عکس 6 در 4 منتشر کردیم که بی شباهت به آگهی ترحیم نبود. شورایاری ها از آن نقطه به جایگاه کنونی رسیدند که توانستند بین مردم و مدیریت شهری آشتی ملی برقرار و مطالبات مردم را وصول کنند.

جمشید رحمانی پناه افزود: امروز با تعاملی که بین شهرداری و شورایاری ها بوجود آمده و با کمک قالیباف سردار جهاد سازندگی در 374 محله پروژه های جدیدی در حال اجراست. این عملکرد قطعا در تاریخ شهر به ثبت می رسد و در معرض دید آیندگان قرار می گیرد.

 

*حضور در تصمیم گیری

نماینده دبیران پهنه شمال توسعه اختیارات شورایاری ها و حضور آنها در تصمیم گیری ها را خواستار شد.

مهدی اعرابی گفت: از تشکیل نخستین شورایاری در محله جوانمرد قصاب تاکنون راهی طولانی و درخشان و پرافتخار را طی شده که هم اقناع کننده بوده و هم مردم محورانه. اکنون به آینده شورایاری ها دل بسته ایم اما نگرانی هایی هم داریم. زیرا باید مقصد و چگونگی رسیدن به آن مشخص شود.

وی با تاکید بر تحقق اصل هفتم قانون اساسی افزود: اگر شورایاری ها امروز بدون شناسنامه و هویت بنا شوند تمام مردم ایران متضرر می شوند. نهال نوپای شورای یاری ها امروز درخت جوانی است که تا حالا وظیفه نظارت و مشورت را به عهده داشت. از این پس دوست دارد در تصمیم گیری ها و تصمیم سازی ها حضور یابد. رضایت از عملکر شورایاران نیز نشان داده که این نهادها لیاقت کافی را پیدا کرده است.

اعرابی با انتقاد از عملکرد جزیره ای در شهر، تحقق مدیریت یک پارچه را آرمانی دانست که اجرا شدن آن از سوی شورایاری ها پیگیری می شود.

آرزوی شهرداری ها این است که از یک نهاد خدماتی به یک نهاد اجتماعی بدل شوند. یک راه آن مشارکت شهروندان در تصمیم گیری ها و مدیریت شهری است. زیرا به طور نمونه در کلان شهری با وسعت و جمعیت تهران دیگر نمی توان از یک شورای 15 نفره انتظار داشت که برای تمام شهر تصمیم گیری کنند. به همین دلیل بود که شورای شهر تهران پیشقدم شد و 12 سال پیش الگویی برای مشارکت در امور شهر ارائه کرد. بر این اساس در تمام محلات تهران (374 محله) شورایاری هایی تشکیل شد. شورایاری ها اکنون سه هزار و 470 نفر عضو دارند.

سومین همایش بزرگ شورایاران شهر تهران به مناسبت گرامیداشت نهم اردیبهشت ماه 1392، سالروز تشکیل شوراهای اسلامی برگزار شد. در این همایش برخی از اعضای شورای شهر، شهردار تهران و عده کثیری از شورایاران به بررسی « تجربه گذشته و چشم انداز آینده » پرداختند .

شورای عالی استان ها اصلاح جایگاه قانونی شورایاری ها را پیگیری می کند

مهدی چمران رئیس شورای عالی استان ها در سومین همایش بزرگ شورایاران شهر تهران این نوید را داد که اگر چه اختلاف نظرهای متفاوتی در شورای نگهبان در مورد جایگاه شورای یاری ها وجود دارد، اما در ملاقاتی که با آیت الله شاهرودی (یکی از عضای شورای نگهبان) به مناسبت روز شکل گیری شوراها انجام شد، بحث هایی در رابطه با جایگاه شورا و اصلاحات قانونی صورت گرفته است و این مسئله در شورای عالی استان ها پیگیری می شود.

رئیس شورای شهر تهران افزود : فرمان تشکیل شوراهای اسلامی را امام خمینی (ره) نهم اردیبهشت 58 صادر کرد. از اینجا می توانیم ارزش شورا را در نظام جمهوری و نظم امام دریابیم. برقراری شوراها و اداره شهر، محله، منطقه و کشور بر اساس شور و مشورت از ضرورت های نظام است.

چمران افزود: خانواده کوچکترین هسته جامعه و بعد از آن محله، ناحیه، منطقه، شهر، شهرستان، استان و کشور است. با این حال در قانون اساسی مجلس شورای اسلامی، شورای استان ها، شورای شهرستان ها و شورای شهرها شکل گرفته اما برای نهادهای کوچکتر از شهر، در تشکیلات کنونی شورایی پیش بینی نشده است. هر چند در قانون و فرمان امام و مذاکرات مجلس خبرگان، نام شورای محله به میان آمده است. مجلس تا شورای شهر را مصوب کرده و به شورای شهر اجازه داده شده که شورای محلات را شکل دهد. بر اساس این مجوز شورای تهران تصمیم گرفت شورای محلی یا شورایاری ها را شکل دهد.

وی نقش و اهمیت محله را همچون خانواده توصیف کرد: همانطور که به هم پیوستگی بیشتر در خانواده موفقیت بیشتری را به ارمغان می آورد، محله ای در اجرای برنامه های خود موفق است که از انسجام و مشارکت بیشتری برخوردار باشد.

به اعتقاد وی، محله به عنوان کوچکترین هسته شهری جایگاهی فراتر از به هم پیوستگی خانه ها دارد و دارای نوعی جایگاه معنوی است. ارتباط معنوی افراد ارزش بالایی دارد که امروز از دست رفته است. در حال حاضر نوعی گسست انسانی و گسست محله ای بوجود آمده زیرا محلات جایگاه خود را از دست داده اند. اما در گذشته بسیاری مسائل و مشکلات شهری و مردمی در محلات از طریق روحانی یا ریش سفید محل مرتفع می شد. به همین دلیل محله های قدیم در مقایسه با محلات و آپارتمان های کنونی موفق تر بودند.

چمران با بیان اینکه تشکیلات شورایاری برای جبران این کمبود و احیای محلات قدیم تلاش می کند، گفت: اگر شورایاری ها را حفظ کنیم مشکلات محله، مشکلات عمومی و حتی خصوصی را می توانیم به صورت محله ای حل و فصل کنیم و قطعا پیشرفت بزرگی خواهیم داشت. با این کار هویت قدیمی خود را هم احیا کرده ایم.

رئیس شورای شهر تهران تاکید کرد: یکی از خالص ترین جایگاه ها شورایاری ها و شوراهای روستایی هستند که بدون هیچ امکاناتی به کار خود ادامه می دهند و بدون توقع و چشمداشت در راه خدا خدمت می کنند. ما خودمان را مدیون شورایاران می دانیم و شرمنده آنها هستیم.

آینده تهران به آینده محلات پیوند خورده است

 احمد مسجدجامعی رئیس ستاد هماهنگی شورایاری ها در سومین همایش بزرگ شورایاران با بیان این که آینده تهران به آینده محلات پیوند خورده است، گفت : هیچکس نمی تواند درباره آینده تهران صحبت کند، بی آنکه نقش محلات و گروه ها را نادیده بگیرد. شورای محله به صراحت در قانون اساسی ذکر شده و امیدواریم شورایاری را به شورای محله تبدیل کنیم. بعد از انتخابات شورای شهر، انتخابات شورایاران برگزار می شود و هر دولت جدیدی بیاید بی نیاز از همکاری شورایاران و شورای محله نیست.

وی افزود: اگر چه نخستین دوره برگزاری شورایاری ها با مشکلات دستگاه اجرایی مواجه شد، اما این نهاد مشکل قانونی ندارد. مصوبات آن قابل اجرا و احترام است و به همین دلیل است که در صحن علنی شورا جایگاه صحبت دارند.

مسجدجامعی حضور شورایاری ها را در عرصه مدیریت شهری موفقیت آمیز ارزیابی کرد و گفت : علمی کردن فعالیت ها، ایجاد ظرفیت گفت وگو، طبقه بندی مسائل و برگزاری نشست ها با مسئولان اجرایی در مدت فعالیت شورایاری ها انجام شده است. یک نمونه از موفقیت شورایاری ها این است که با وجود حذف عنوان «مدیریت یک پارچه» در برنامه توسعه پنجم (که یکی از بندهای برنامه سوم و چهارم بوده)، مدیران شهری برای حل مشکلات محلات همچنان با شورایاران تعامل دارند و از وجود آنها بهره می گیرند.

وی جایگاه شورایاری ها را در نظام محله، منطقه، شهر و شهرداری همان جایگاه نظارتی شورای شهر دانست : شورایاری ها زبان گویا، چشم بینا و گوش شنوای مردم هستند که بی واسطه با آنها در ارتباطند و خواسته آنها را منتقل می کنند .

عضو کمیسیون فرهنگی شورای شهر تهران در بخش دیگری از سخنان خود فلسفه شکل گیری تهران را شرح داد : فلسفه شکل گیری تهران احتمالا با رویکرد محبت اهل بیت ارتباط دارد. در تهران چند پهنه مهم جنوب، مرکز، شمال، شرق و غرب وجود دارد. «ری» در پهنه جنوب، با سابقه تمدنی درخشان و طولانی، آرامگاه یکی از بزرگان است و زیارت بارگاه او هم رده زیارت ائمه شمرده شده است.

«شهران» در شمال تهران، که در گذشته قصران نامیده می شد محل زندگی بزرگان اهل حدیث بود. کسانی که سلسله وار به امامان متصل هستند و بی واسطه نقل حدیث کرده اند. در تاریخ به جامورانی یاد شده اند که شاید همین جماران امروزی باشد.

در غرب تهران و محل فعلی دانشگاه صنعتی شریف، حدود یک هزار سال پیش حوزه ای از تبار اهل بیت فعالیت داشته که علمای بزرگ شیعه در آن تدریس می کردند و خواجه نظام الملک هفته ای یک بار برای شرکت کلاس درس این استادان حاضر می شد.

در شرق نیز امام زاده «ملک خاتون» تشیع را در این سوی عالم بنیان نهاد. خلافتی همطراز بغداد پایه گذاری و برای اولین بار عزاداری سیدالشهدا را برگزار کرد.

علاوه بر این امام زاده های زیادی در اطراف تهران هستند که تهرانی ها از قدیم به آنها احترام می گذاشتند. به طور نمونه امام زاده سید اسماعیل که قدیمی ترین میراث فرهنگی تهران در آنجا پیدا شده است. همه اینها نشان می دهد که جوهره شکل گیری تهران بر اساس احترام به خاندان پیامبر و ائمه بوده است.

به اعتقاد مسجدجامعی یکی دیگر از عوامل شکل گیری تهران «محلات» بوده و محله در فرهنگ مردم تهران ناشناخته نیست. زیرا این محله ها شکل گرفته و رشد کردند و شهر را شکل دادند. اگر بحث محله و محله محوری مطرح می شود به این دلیل است که محله، تباری بیش از شهر شدن تهران دارد و با تمام ابعاد زندگی مردم مرتبط است.

وی گفت: از روی نام محله ها می توان به نحوه شکل گیری آنها پی برد. نام برخی محله ها بر اساس عوامل طبیعی است. مثلا در جنوب که آب کمتر در دسترس بوده نام محله ها در پیوند با آب بوده. مانند «عودلاجان»، سنگلج، سرچشمه، آبشار، آبسردار، سرپلک، پل چوبی و یخچال و... که نسبت با آب معنا پیدا می کنند. محله هایی هم هستند که ریشه روستایی داشتند و پسوند آبادی دارند. به طور نمونه در تهران قدیم 40 پارچه آبادی بوده که مناطق 15، 16، 17، 18 و 19 تهران کنونی هستند: خانی آباد، اسماعیل آباد، علی آباد، نازی آباد، یافت آباد، دولت آباد و... محله هایی قدیمی هستند که پیرامون آنها زندگی اجتماعی شکل گرفته بوده و از اتصال آنها به هم شهر پیدا شده است.

در شمال 36 محله در قالب 36 پارچه آبادی در طول زمان شکل گرفته. در این منطقه تهران کهن قدمتی حدود 3 هزار ساله دارد. سوهانک، تجریش، جعفرآباد، درکه، اوین، فرح آباد، رستم آباد و نیاوران از آن جمله اند .

به گفته وی، محله هایی هم هستند که نسبت با طبیعت شکل گرفته اند و از گونه های طبیعی نامگذاری شده اند. محله هایی چون وصفنارد (محل درختان نارون)، هفت چنار و پاچنار (محل درختان چنار)، نارمک (محل درختان انار)، ونک (محل درختان ون یا زبان گنجشک)، پونک( محل درختان پونه)، زعفرانیه (محل کشت زعفران). محله هایی هم هستند که محور شخصیت های بزرگان بوده اند مانند شیخ هادی، سیدخندان، دکتر هوشیار، شیخ نصرالدین و...

رئیس ستاد هماهنگی شورایاری ها همچنین تهران را نماد ایران دانست: تهران ایران کوچک است و این امر ویژگی های فوق العاده ای به وجود آورده است.

وی با اشاره به نخستین مجموعه آمار علمی کشور در سال 1299 (ه.ش) در تهران اظهار کرد : طبق آمار 47 قومیت و ملیت ایرانی در تهران زندگی می کردند که در شکل دادن پایتخت نقش دارند. تهران این ظرفیت را داشته که اختلافات قومی را حل کند و در عین کثرت وحدت به وجود آورد.

از 27 هزار خانواده ساکن در تهران خانواده هایی از یزد، کرمان، کرمانشاه، گیلان، مازندران، خراسان، قم، قزوین، اراک، اصفهان و خانواده های لر و خمسه ای زندگی می کردند و بیشترین ساکنان تهران را آذری ها تشکیل می دادند. بنابراین تهران امروز بیانگر هویت و خواست تمام ایران است و شورایاران کل ایران را نمایندگی می کنند.

فقدان مشارکت معنی دار مضر است

شهردار تهران گفت: اگر مشارکت معنی دار و اثرگذار مردم در تمام عرصه ها فراهم نشود، ضرر کرده ایم.

محمدباقر قالیباف افزود: معتقدم عمق استراتژی نظام اسلامی توان علمی، هسته ای، نظامی و... نیست بلکه قلب یکایک مردم است و اگر واقعا مشارکت معنی دار و اثرگذار مردم در تمام عرصه ها فراهم نشود ضرر کرده ایم. اغلب شهدای دفاع مقدس، معلم دانشجو، کشاورز و.. بودند و با فرصتی که امام فراهم کرد توانستند در عرصه اجتماع افتخارآفرینی کنند. به همین ترتیب اگر برای مردم به ویژه جوانان فرصت فراهم شود می توانند کارهای بزرگی انجام دهند.

وی مشارکت را یک فرآیند دانست و افزود: این فرآیند محصولی جز پیشرفت کشور نخواهد داشت و اگر پیشرفت اتفاق نیفتد عدالت و احترام به کرامت انسان ها نیز محقق نمی شود.

قالیباف تصریح کرد: انحراف این است که کشور را به سوی تمرکزگرایی ببریم و مردم احساس کنند در اتاق های دربسته برای سرنوشت آنها تصمیم گیری می شود. باورهای دینی، قانون و بزرگان نیز به این مسئله تاکید کرده اند. اگر لازم باشد قانون هم باید برای شایسته سالاری، شایسته پروری و شایسته گزینی اصلاح شود.

وی با بیان اینکه شورایاران پرچمدار «فرهنگ جبهه» و «فرهنگ صلواتی» هستند اظهار کرد: شورایاران برخلاف سایرین، بدون داشتن امکانات، همیشه در دسترس مردم هستند اما در قبال این خدمات خود دستمزدی دریافت نمی کنند. اگر امروز در شهر تهران اتفاقات خوبی افتاده به دلیل زحمات خالصانه شورایاری هاست.

قالیباف همچنین اهمیت انتخابات شوراها را یادآور شد و گفت: انتخابات شورای شهر یک انتخابات حزبی و گروهی نیست. هر گونه کار سیاسی در شورای شهر به منزله سم مدیریتی است. در دنیا هم احزاب در زمینه فعالیت های شهری کار حزبی نمی کنند. زیرا حوزه مدیریت شهری، محل خدمت به مردم و برای حل مشکلات مردم است. یکی از حسن های شورای شهر فعلی نیز این است که در حوزه شهر تصمیم سیاسی نمی گیرند.

به گفته وی، با وجود تنوع سیاسی، فرهنگی و نوع نگاه، شورای سوم شهر تهران و شهرداری شش سال را بدون هیچگونه تنشی در کنار هم طی کردند.

شهردار تهران اظهار امیدواری کرد : در انتخابات پیش رو نیازهای شهر نظر قرار گیرد. زیرا شهر تهران در حال حاضر به صاحب نظرانی در همه عرصه ها و به تمام تخصص ها اعم از اقتصاد، فرهنگ، حمل و نقل، دین و مسائل اجتماعی و فنی و عمرانی نیاز دارد.

 

print
rating
  
شهرداری تهران Privacy Statement
حق انتشار اطلاعات براى شهردارى تهران محفوظ است 1396 - 1385